Wet verplichte GGZ (WvGGZ)

Mensen kunnen vanwege een psychiatrische aandoening zichzelf of anderen iets dreigen aan te doen. Soms is dan verplichte geestelijke gezondheidszorg nodig. Op 1 januari 2020 gaat de nieuwe Wet verplichte GGZ (WvGGZ) in. Deze wet vervangt de oude wet Bijzondere Opname Psychiatrische Ziekenhuizen (Wet BOPZ).

In de nieuwe wet is beter geregeld dat de betrokkene en zijn familie mee kunnen praten over de behandeling en ook over de zorg en ondersteuning daarna. Onder de oude wet was verplichte zorg altijd een gedwongen opname. Onder de WvGGZ kan de verplichte behandeling ook thuis of poliklinisch gebeuren. Verplichte GGZ is een uiterste redmiddel. In de gemeente werken partijen, zoals welzijnsorganisaties, het maatschappelijk werk, de woningcorporatie, zorgorganisaties etc. samen om mensen met een psychische kwetsbaarheid passende zorg en ondersteuning te geven. Zij kunnen bijvoorbeeld begeleiding krijgen bij het wonen, hulp bij de financiƫn of de aanpak van een verslaving. Toch gaat het soms mis.

In WvGGZ is geregeld dat burgers kunnen melden, dat ze zich zorgen maken, dat iemand zichzelf of anderen ernstige schade of nadeel kan toebrengen. De gemeente onderzoekt dan welke hulp er nodig is. Iiemand kan in een crisissituatie terecht komen en verplichte zorg nodig hebben. De hulp wordt dan onmiddellijk ingezet. De burgemeester toetst daarna of het zware middel van verplichte zorg terecht is ingezet. Hij neemt een crisismaatregel.

Melding psychische hulp (WvGGZ)

Denkt u dat iemand dringend psychische hulp nodig heeft? Dan kunt u een melding doen in het kader van de Wet verplichte ggz (WvGGZ).

Waarom melden?

Familie of buren merken vaak als eerste, dat het met iemand niet goed gaat. Het is belangrijk om dit te melden, voordat de situatie ernstig wordt. De betrokkene kan dan zo snel mogelijk hulp krijgen. Het meldpunt werkt samen met zorgaanbieders, politie, wijkteams, het Veiligheidshuis en de familie of de omgeving aan een oplossing.

Wat gebeurt er met uw melding?

Na uw melding onderzoekt de gemeente of en welke hulp nodig is. Dit gebeurt met een zogenaamd verkennend onderzoek. Een psychiatrisch geschoolde medewerker maakt een afweging of de betrokkene zichzelf of anderen ernstige schade of nadeel kan toe brengen en of een psychiatrische stoornis daarbij een rol speelt. Als hulp nodig is, probeert de medewerker vrijwillige hulp in te zetten. Alleen als het niet anders kan, wordt verplichte zorg aangevraagd. Dan vraagt de gemeente de officier van justitie een zorgmachtiging (ZM) aan te vragen. De rechter beslist uiteindelijk of verplichte zorg wordt ingezet. Verplichte zorg wil niet zeggen dat betrokkene altijd wordt opgenomen. Het kan ook zijn dat zorg thuis wordt ingezet.

Wat gebeurt er als acuut gevaar dreigt?

In geval van een crisis, belt u 112. Na uw melding kan onmiddellijk verplichte psychische zorg worden ingezet. Dit gebeurt op basis van een medische verklaring van een psychiater. De burgemeester moet binnen 18 uur nadat de verplichte zorg is ingezet, een crisismaatregel nemen.

Krijgt u als melder informatie over het verkennend onderzoek?

Bent u een naast familielid en nauw verbonden met betrokkene? Dan hoort u van ons binnen 14 dagen de uitkomst van het verkennend onderzoek. Als u het niet eens bent met de uitkomst, hebt u het wettelijk recht om te eisen dat de officier van justitie de zaak toch onderzoekt. Als u geen naast familielid bent van de betrokkene, dan informeren wij u niet over de uitkomst.

Wat betekent verplichte zorg voor u als betrokkene?

Verplichte zorg wordt ingezet in de situatie dreigt dat u zichzelf of anderen ernstige of nadeel toebrengt als gevolg van psychische problemen.

In deze situatie nemen anderen besluiten over u. U heeft het recht uw wensen te laten horen. U heeft ook recht op hulp van een patiƫntenvertrouwenspersoon (pvp). Dat is iemand die in dienst is van de onafhankelijke Stichting PVP. Wilt u steun van een pvp? Geef dan toestemming om uw contactgegevens door te geven aan de Stichting PVP.

U kunt ook zelf contact opnemen via tel. 0900-4448888 of door te mailen naar helpdesk@pvp.nl. Zelf melden kan ook via het online formulier. Heeft u hier hulp bij nodig dan kunt u bellen met 14 0181.

Crisismaatregel en betrokkene horen

Als iemand zichzelf of anderen ernstige schade of nadeel dreigt toe te brengen, kan de burgemeester een crisismaatregel nemen. In de praktijk gebeurt dit nadat iemand door de politie is meegenomen en naar de crisisopvang is gebracht.

De psychiater waarschuwt de burgemeester. De crisismaatregel moet ingaan binnen 18 uur nadat verplichte zorg is ingezet. De psychiater stelt een medische verklaring op waarin hij de noodzaak van verplichte zorg onderbouwt. De burgemeester kan de betrokkene eventueel laten horen.

Dat stelt de betrokkene in de gelegenheid, zijn visie te geven op de verplichte zorg. Het horen van betrokkene blijft achterwege als betrokkene niet gehoord wil worden, of wanneer die niet aanspreekbaar is.